Dworzec Saint - Lazare

Saint-Lazare – pierwsza stacja kolejowa w Paryżu – powstał w 1835 r. Okolica dworca znana była jako dzielnica Europa – ulice nosiły nazwy europejskich stolic. W 1860 r. powstał łączący przedzielone torami ulice Pont de l’Europe, który ze względu na nowatorskie techniki wykonania i niezwykły, jak na tamte czasy, widok na tory stał się ulubiona promenadą paryżan i wdzięcznym obiektem do malowania.

Dworzec Saint-Lazare malowany był przez Claude'a Moneta w latach 1876 / 1877. Temat spotykany w litografii angielskiej i w jakiejś mierze przez nią inspirowany. W sposobie malowania można znaleźć też inspiracje sztuką japońską. Jak pisze Zdzisław Kępiński w książce "Impresjonizm" (Warszawa '86):

"Co bowiem cechuje w pierwszym rzędzie tę niezwykłą jak na Moneta dekoratywność budowy walorowej, wyszukaną a zarazem wyrazistą arabeskę wykrojów, zdecydowane uderzenia plamą koloru  w pewnych tylko, doskonale wybranych miejscach a przy tym zaangażowanie całego pola tak, że partie lekkie, powietrzne są ściśle zazębione o ciężkie i konkretniejsze. Tak bywa z reguły w japońskim barwnym drzeworycie i malarstwie."

Także płaskość planów i ostrość obrysów wskazują na źródło japońskie.

Pod koniec 1876 roku Monet pracuje nad wykorzystaniem w malarstwie efektu mgły i dochodzi do wniosku, że lepiej będzie malować parę i dym wydobywające się z parowozów. W 1877 roku, dzięki pomocy finansowej Gustave'a Caillebotte'a Monet wynajął pracownię w okolicy dworca Saint-Lazare, by móc skupić się na jego malowaniu. Już wcześniej znał to miejsce, gdyż była to końcowa stacja linii kolejowej z Argenteuil, gdzie wówczas mieszkał. Robi sporo szkiców dworca z zewnątrz, ale niezbyt zadowolony z nich, postanawia malować od wewnątrz. Udaje mu się przekonać kierownika dworca i zaczyna malowanie. Monet poświęcił na dworzec Saint-Lazare dużo pracy, wykonując w 1877 roku cykl liczący 12 płócien, z czego 7 zostało zaprezentowanych na trzeciej wystawie impresjonistów w tym samym roku. Obrazy przedstawiają pociągi na dworcu i wznoszące się nad nimi obłoki pary. Kontrast między lekkością pary a masą maszyn, w połączeniu z atmosferą tajemniczości związaną z podróżami i ciągłym ruchem panującym na dworcu był tym, co w największym stopniu fascynowało twórców w tamtym czasie. Barwy poszczególnych planów zlewają się z z sobą. Monet pokazuje też architekturę dworca, metalową konstrukcję szklanego dachu. Punkt obserwacyjny Moneta, w przeciwieństwie do Maneta (Édouard Manet, Kolej żelazna. Dworzec Saint-Lazare, 1873-1874)i Caillebotte'a usytuowany jest na torach, na tym samym poziomie co ruch pociągów.

Dworzec Saint - Lazare

Dworzec Saint - Lazare, przyjazd pociągu

Dworzec Saint - Lazare

Dworzec Saint - Lazare, sunlight effect

Stacja Saint-Lazare, tory kolejowe

Most Europa, stacja Saint-Lazare